Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Haluk Sağlamtimur başkanlığındaki ekibin Çattepe'de yaptığı kazı çalışmalarında, Ortaçağ'da bölgenin merkezi olan ve Arap seyyahların kitaplarında yer alan bir kentin kalıntılarına ulaşıldı.

Kazı Ekibi Başkanı Sağlamtimur, ekip olarak 8 yıldan beri Siirt yöresinde kazı çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti. Daha önce Botan Çayı kıyısındaki Türbe Höyük'te başlattıkları kazının tamamlandığını, 2007 yılında başladıkları Başur Höyük'teki kazının ise sürdüğünü anlatan Sağlamtimur, bu yıl da Kurtalan ilçesi Çattepe köyünde kazı çalışmalarına başladıklarını kaydetti.

Çattepe'nin Dicle ve Botan nehirleri ile vadilerinin birleştiği bir yerde 350 metre uzunluğunda 250 metre genişliğinde bir alan olduğunu anlatan Sağlamtimur, ''Bu höyük, stratejik ve ticari açılardan çok önemli bir geçiş noktası. Bu höyüğün temellerinin MÖ 6-7 binli yıllara kadar uzandığını düşünüyoruz. Yani zamanımızdan 8-9 bin yıl evveline uzanıyor ve kurulduğu günden bu yana da insanlar tarafından sürekli kullanılmış bir kent'' dedi.

Kazıda ortaya çıkan şehir kalıntısının Ortaçağ'da önemli bir merkez olan ve seyyahların kitaplarında anlatılan 3 mahallesi, yer altı çarşısı olduğu belirtilen Telafar kenti olduğunu belirten Sağlamtimur, şöyle dedi: ''Aynı zamanda Roma egemenliğinin uzandığı en uç nokta olan Çattepe Höyük'te MS 3-4. yüzyıllarda yapıldığını düşündüğümüz ve günümüzde bazı yerleri tahrip edilmiş bir sur var. Yine MS 700 yıllarında yapıldığını tahmin ettiğimiz ve höyüğün batı taraflarında yer alan 20 basamaklı bir limana ulaştık. Şu anda limanın kazı çalışmalarını gerçekleştiriyoruz. Bu liman sayesinde burası bölgenin bir ticari merkezi konumundaydı. Buraya Diyarbakır'dan dahi Dicle Nehri üzerinden geliniyordu. Telafar kenti, MS 915-920 yıllarda meydana gelen yangında büyük tahribata uğramış ve MS 1000 yıllarından itibaren Hasankeyf'in bölgenin merkezi bir kenti haline gelmesiyle önemini kaybetmeye başlamış.''

Kazıların 16 akademisyen, 11 değişik üniversiteden 60 öğrenci ve 300 işçi ile sürdüğünü belirten Sağlamtimur, ''Bu kazılarımıza yurt dışındaki üniversitelerden de büyük ilgi var. Çalışmanın 10 yıl kadar süreceğini tahmin ediyoruz'' dedi.

Sağlamtimur, ramazan ayında bir süre ara verecekleri kazı çalışmalarının daha sonra Kasım ayı başlarına kadar devam edeceğini sözlerine ekledi.

Hakıkaten medeniyetin beşiği Anadolu. Keşke hükümetler biraz daha kaynak ayırsa kazılar için. Belki de çok daha mükemmel eserler ve bilgiler gün ışığına çıkacak.