ÇARLIK RUSYANIN YIKILIŞI VE BOLŞEVİK İHTİLALİ
_Devrimin nedenleri
1.XIX. Yüzyılda ortaya çıkan Marksizmin soylularca ezilen köylüler arasında yayılması.
2.Hızlı sanayileşme karşısında halkın refah seviyesinin düşmesi
3.Aydınlar öncülüğünde ayaklanan işçi sınıfının kapitalizmi yıkarak sosyalist sisteme geçmek istemesi
_I. Dünya savaşının doğurduğu yoksulluktan çarlık rejimi suçlayan halk Marksist yapılanma olan Bolşevikleri destekledi
_Kadın işçilerin başlattığı grevler kısa sürede tüm ülkeye yayıldı
_Marksist lider Lenin’in ‘’ Barış, ekmek, toprak’’ sloganıyla başlattığı isyan hızlı şekilde büyüdü
_İsyana askerlerinde katılması üzerine çar II. Nikola tahttan çekilmek zorunda kaldı.
_Halk meclisi açıldı ve Rusya yerine SSCB kurulmuş oldu.

RUSYANIN ORTA ASYA İŞGALİ
_Rusya’daki değişimi fırsat bilen Türkler bağımsızlık için çalışmalara başladılar
_SSCB ilk yıllarında Türkî devletlere kendi haklarını tanıdıysa da daha sonraki yıllarda Türkî devletlere asker sokarak kendi hâkimiyetine aldı.
_SSCB Türk bölgelerinde bilinçli ve programlı bir asimilasyon harekâtı başlattı
_ Türkçe konuşmak bazı bölgelerde yasaklandı Türklere ait milli kitaplar yasaklandı camiler birçok yerde kapatıldı.
Basmacı harekâtı:
Rus işgaline karşı savaşan ve bağımsız Türkistan için mücadele veren birliklere basmacı denir.
_Enver paşanın da sonradan dâhil olduğu harekât uzun yıllar Ruslar ile savaşmışsa da başarılı olamamıştır.
_Zeki Velidi TOGAN gibi Türk aydınları
harekâtın fikir öncülüğünü yapmışlardır.
Orta doğuda mandater yönetimler:
Manda: Kendini idare edemeyecek durumdaki üçüncü dünya ülkelerinin gelişmiş Avrupa ülkelerinin vesayetinde(yönetiminde) olması.
_Osmanlı devletinin orta doğudan çekilmesi üzerine bu bölgede kurulan devletler İngiltere ve Fransa mandaları haline geldi.
_İngiltere: Irak Filistin Ürdün Mısır Kıbrıs   
_Fransa: Suriye Lübnan

Ortadoğu ve İngiltere 
_ İngiltere Uzakdoğu sömürge yollarını güven altına almak ve orta doğudaki petrol yataklarından yaralanmak için I. Dünya savaşın da Arapları özgürlük vaatleri ile yanına çekmeyi başardı.
_ I.Dünya savaşı sırasında Arap lider şerif Hüseyin ile anlaşan İngiltere şerifi Arap lideri olarak tanıdı.
 _ Osmanlının yenilmesi üzerine şerif Hüseyin bağımsızlığını ilan etti.
_ Şerif Hüseyin e karşı savaşan Abdülaziz ibn-i Suud bugünkü Suudi Arabistan‘ı kurdu
__ İngiliz politikalarına karşı gelen Yemenliler giriştikleri özgürlük mücadelesi sonucu 1934 te bağımsızlıklarını ilan ettiler
_ Şerif Hüseyin’i lider olarak tanımayan ıraklılar giriştikleri mücadele sonucu 1930 da bağımsızlıklarını kazandılar.

Ortadoğu ve Fransa
 
_I. Dünya savaşı sonunda Fransa Suriye ve Lübnan’da mandater yönetimler kurdu
_ Fransa Suriye’de kendi yönetimini kuran Kral Faysalı tahttan indirerek tüm kontrolü kendi elinde topladı.
_İtalya’nın Habeşistan’ı işgal etmesi ve Almanya’nın yayılmacı politikalarından endişe duyan Fransa bu bölgelerde daha fazla tutunamayacağını anlayarak 1926’da Lübnan’dan 1930’da Suriye’den çekilmiştir.


UZAK DOĞUDA YENİ BİR GÜÇ: JAPONYA
_Birçok adanın birleşmesiyle oluşan Japonya siyasi birliğini geç tamamlamış merkezi yönetim uzun çatışmalar sonucu oluşturulabilinmişti.

_1867’de tahta geçen genç imparator Mutsuhito ile Japonya’da yeni bir dönem başladı
_Meiji denilen bu dönemde Japonya batıya açılmış ve kısa sürede güçlü bir ekonomiye ve orduya sahip olmuştur.
_güçlenen Japonya Kore’de kurmak istediği sömürge nedeniyle Çin ve Rusya ile ayrı ayrı savaşmıştır.
_Rusya’yı ve Çini yenilgiye uğratan Japonya bölgenin en güçlü devleti olduğunu göstermiştir.
_ Bu dönemden sonra Japonya Avrupalı devletleri bu bölgelerden uzaklaştırmak için çaba gösterecektir.



1920 DÜNYA EKONOMİK KRİZİ
Başlıca nedenleri:
1.I. Dünya savaşından sonra mali zorluklar yaşayan A.B.D  ekonomisinin az sayıda şirketin elinde olması
2.Bankaların kötü yapılanması
3.Krizin iyi yönetilememesi
_Bir radyo şirketini hisselerinin ani düşüşe geçmesi borsayı tedirgin etmiş
_1929 yılının ekim ayının ilk perşembesinde ABD borsası dibe vurmuştur
_ADB de yüzlerce şirket iflas etmiş ve işsizli oranı hızlıca artmıştır
_Kriz kısa sürede bütün dünyaya yayılıştır
_Krizden etkilenmeyen tek ülke SSCB olmuştur.
Türkiye’ye etkileri:
_Türkiye’yi dış ticarette etkilemiştir.
_İthalat ve ihracat gelirleri düşmüş işsizlik artmıştır.
_Krizin kötü etkilerinden kurtulmak için yerli malı kullanımı teşvik edilmişti.

İKİ SAVAŞ ARASINDA AVRUPA
_Avrupalı devletler yeni bir dünya savaşını çıkmaması için bazı çalışmalar gerçekleştirmişlerdir.
A.Milletler cemiyeti
B.Locarno antlaşması
C.Briant- Kellogg paktı
A.Milletler cemiyeti
-ABD ve İngiltere’nin öncülüğünde kurulmuştur
_1920’de kurulmuştur merkezi Cenevre’dir.


Temel amaçları
1.   Uluslar arası işbirliğini geliştirme
2.   Uluslararası barışı sağlama
3.   Silahlanmayı azaltmak
4.   Devletlerarası anlaşmazlıkları çözmek

_TC 1932 ‘de kuruluşa üye olmuştur
_Cemiyet zaman içinde güçlü devletlerin çıkarlarına hizmet etmeye başlayınca savaşı engelleme yerine, yeni bir savaşa neden olmuştur.
B.Locarno antlaşması
_Anlaşma Fransa’nın Almanya karşısında güvenliğini sağlamaya çalışmasının bir sonucudur.
_Anlaşmanın temelinde karşılıklı saldırmazlık vardır.
_Almanya Fransa İngiltere ve birkaç Avrupa devletinin katılımıyla imzalanmıştır

C.Briant- Kellogg paktı
_Anlaşma taslağı ABD ye yakınlaşmak isteyen Fransa tarafından oluşturulmuştur.
_ABD nin anlaşmanın çok katılımlı ve çok taraflı olmasını istemesi üzerine Fransa geri çekilmiştir.
_ABD nin öncülüğünde yapılan antlaşmaya birçok devlet katılmıştır.
Antlaşmaya göre:
1.   Savunmaya dayanmayan savaş kanun dışıdır
2.   Savaş devletlerin milli politikalarına alet edilemez
3.   Devletler sorunlarını barışçıl yollarla çözecekler

İKİ SAVAŞ ARASINDA EKONAMİK VE SOSYAL YAŞAM

_I.Dünya savaşı sonunda birçok ülke ekonomik çöküntü yaşadı
_1920 den sonra birçok ülkede kadınlara oy kullanma hakkı tanındı
_İşçi sınıfı siyası hayatta ön plana çıktı
_Almanya da işsizlik %44 e dayandı
_SSCB kendini dış ülkelere kapattı
_Almanya Nazi partisi lideri Hitlerin ekonomik politikaları sayesinde hızlı bir yükselişe geçerek tekrar dünyanın süper güçlerinden biri oldu
_İngiltere de ekonomik sıkıntılar yaşanıyor ve işsizlik artıyordu.

AVRUPADA YENİ ARAYIŞLAR: NAZİZİM ve FAŞİZİM

İtalya da Faşizm:
_İtalya da faşizmin yükselme nedeni İtalya ‘nın I. Dünya savaşından beklediklerini alamaması ve yaşanan ekonomik bunalım.
_Ülkede yaşanan siyasi ve ekonomik bunalımlar faşist lider Mussolini ‘nin işine yaramıştı.
_Seçilen hükümetlerin ülke yönetimini kontrol altına alamaması üzerine Mussolini taraftarları 1922 de darbe yaparak ülke yönetimine el koymuşlardır.
_Böylece ülke yönetimine faşist ideoloji hâkim olmuştur.
Faşizmin tanımı: İtalya'da 1922-1943 yılları arasında etkinliğini sürdüren, meslek kuruluşlarına dayanan, devlet sınırlarını genişletmeyi amaçlayan, yetkinin, tek partinin elinde toplandığı düzen. 2. Demokratik düzenin yerine aşırı bir ulusçuluk ve baskı düzeni kurmayı amaçlayan öğreti.

Almanya da Nazizm:
_Ağır şartlar taşıyan Versay antlaşmasına karşı Almanya da aşırı sağ eğilimler yükselişe geçti.
_Ekonomik bunalım yaşayan Almanya da  Versay‘ın yok edilmesini ve ırk üstünlüğünü savunan  Nazi partisi ülke yönetimini ele geçirdi.
_Parti lideri Hitler kısa sürede diktatör konumuna geldi.
_Saf Alman ırkının korunmasını ve üstünlüğünü savunan Hitler yabancı kıyımına özellikle Yahudi kıyımına başladı.
_Kısa sürede silahlanan ülke yeni bir savaşa hazır hale geldi.
Faşizm: Almanya'da 1930'lu yıllarda Hitler tarafından kurulan Nasyonal Sosyalist Partisinin, Alman ırkının üstünlüğünü savunan politikası, Hitler’cilik.


İspanya da Franco dönemi
_İspanya XIX. Yüzyılın başından beri siyasi bunalımlar yaşamaktaydı
_16 yaşında tahta geçen XII. Alfonso’nun anayasal sisteme geçmesi de ülke yönetimindeki iktidarsızlığa çözüm olmadı.
_İspanyadaki siyasi bunalıma ekonomik sıkıntılarda eklenince iç savaşlar başladı.
_Cumhuriyetçi ve milliyetçilerin mücadeleleri sonucu ülke yönetimi koyu milliyetçi olan Franco’nun eline geçti.

İKİ SAVAŞ ARASINDA  DÜNYADA YAŞAM
_I.Dünya savaşında büyük sıkıntılar yaşaya dünya milletleri tüketme ve rahat hayata yönelmişlerdir.
_Elektriğin yaygın olarak kullanılmaya başlanmasıyla ev teknolojisinde önemli gelişmeler yaşandı.
_Özellikle sinama sektöründe önemli gelişmeler yaşandı.
_Dünyadaki otomobil sayısı hızla arttı.
_ Alman fizikçi Albert Einstein ‘nin çalışmaları sayesinde nükleer teknolojide önemli atılımlar yaşandı.
_Tıp alanın da önemli buluşlar gerçekleştirildi, insülin ve penisilin gibi ilaçlar bu dönemde kullanılmaya başlanıldı
 
TÜRKİYENİN DIŞ POLİTİKASI
_ TC bu dönemde dış politikada  ‘’ Yurtta sulh cihanda sulh ‘’ prensibiyle hareket ediyordu.
_ Lozan’dan kalan problemler barışçıl yollarla halledilmeye çalışılıyordu.
Atatürk’ün dış politika hedefleri:
1.   TC yi modern bir devlet yapmak
2.   Dünya barışına katkı sağlamak
3.   Tam bağımsız yaşamak

_ Atatürk milli sınırlar içinde kalarak yeni maceralara atılmamayı ve dış politika da yaşanan sorunları hukuk yolu  ile çözülmesi gerektiğine inanıyordu
_ Atatürk dönemi dış politikası 1923–1930 geçici barış dönemi ve 1931–1939 buhranlar devri olarak ikiye ayrılır.
_1923–1930 sorunlar: Musul ,Borçlar,Yabancı okullar,Nufus mübadelesi

1931–1939 gelişmeleri: Milletler cemiyetine giriş,Balkan antantı, Sadabat paktı,Hatay meselesi


1923–1930 yılları arasında Türkiye

_TC bu dönemde Lozan’dan kalan
problemleri çözmek ile uğraşıyordu.
_Ayrıca Avrupa da oluşan olumsuz atmosfere karşı komşuları ile bazı ittifaklara gitmiştir.
_ Musul İngilizler ile imzalanan Ankara antlaşması sonucu ırak a bırakıldı
_ Borçlar taksitlere bölündü ve 1954 yılına kadar ödendi
_Yabancı okulların denetimi milli eğitim bakanlığına bırakıldı
_Nufus mübadelesi 1930 da Yunanistan ile yapılan görüşmeler sonucu gerçekleştirildi.

1931–1939 yılları arasında Türkiye

_ TC batı sınırlarını güvence altına almak için Romanya Yunanistan ve Yugoslavya ile Balkan antantı imzaladı
_ TC doğu sınırlarını güvence altına almak için İran Afganistan ve ırak ile Sadabat paktı imzaladı.
_ Montrö boğazlar sözleşmesi: İtalya ve Almanya’nın saldırgan politikaları üzerine TC muhatap devletlere nota göndererek boğazlar meselesinin tekrar görüşülmesini istedi.
_ İngiltere ve SSCB gibi devletlerin desteği ile imzalanan Montrö boğazlaş sözleşmesi ile boğazların hâkimiyeti TC ye bırakıldı
_  TC kendi meselelerinin ve dünya meselelerinin barışçıl yollar ile çözülmesini sağlamak için İspanyanın daveti üzerine 1932 de Milletler cemiyetine üye olmuştur.







İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI
Temel nedenleri
1.   Osmanlı, Avusturya-Macaristan, Rusya gibi imparatorlukların yıkılması üzerine devletlerarasındaki dengelerin değişmesi
2.   I. Dünya savaşı sonunda imzalanan antlaşmaların barışı sağlayamayacak kadar ağır şartlar taşıması(Versay gibi)
3.   Dünya barışını koruma çabalarının yetersiz kalması
4.   Ekonomik problemlerin artması üzerine devletlerin dışa kapalı (milliyetçi) ekonomik politikalar izlemeleri.
5.   İtalya Almanya ve Japonya gibi devletlerin yayılmacı politikalar izlemesi.
6.   Nazizm, Faşizm gibi saldırgan ideolojilerin yayılması.

SAVAŞ ÖNCESİ GELİŞMELER

Japonya’nın izlediği politika:
_Avrupa’nın kendi iç sorunları ile uğraşması Japonya nın işine yaramış ve Japonya kendi bölgesinde hâkim güç olmayı başarmıştır.
_ Japonya’nın Çin üzerindeki hâkimiyeti artınca Japonya’nın bu bölgede güçlenmesini istemeyen ABD ve İngiltere Çin e yardım etmiştir.
_Kendi bölgesinin hâkimi olmak isteyen Japonya Avrupalı devletleri Uzak doğudan uzaklaştırmak istiyordu
_  ABD ve İngiltere’nin tavrı üzerine Almanya’ya yakınlaşan Japonya Almanların yanında savaşa girmiştir
İtalya’nın politikası:
_İktidara gelen Mussolini nin temel hedefi Roma imparatorluğunu tekrar kurmak ve Avrupa’nın en güçlü devleti olmaktı.
_ Bu amaç ile İtalya Afrika ve balkanlarda ilerlemeye gayret etmiştir.
_İtalya Yugoslavya ve Yunanistan’dan torak almış ve Habeşistanı işgal etmiştir.





Almanya’nın politikası:
_Nazi partisi lideri Hitlerin dış politika ki hedefleri
1.    Versay antlaşmasından kurtulmak
2.   Tüm Almanları tek çatı altında toplamak
3.   Alman olmayan milletleri Alman iktidarına almak.

ÜLKELER ARASI GRUPLAŞMALAR
_İtalya’nın yayılmacı politikası onu İngiltere ve Fransa’dan uzaklaştırdı.
_Almanya ile yönetim anlayışları birbirine benzeyen İtalya arasında 1936 da Berlin-Roma mihveri kuruldu.
_ Japonya’nın SSCB yi uzak doğudan uzaklaştırmak istemesi ve Alman yanın komünizme karşı savaşması Almanya ve Japonya arasında Anti-komintern paktının kurulmasını sağlamıştır.
_Böylece Almanya,İtalya ev Japonya dan oluşan Mihver devletler gurubu oluşmuş oldu..


           II. DÜNYA SAVAŞI (1939)
_ Almanya politikaları gereği yayılmaya başladı.
_ Çekoslovakya yı işgal eden Almanya nın Polonya ya girmesi üzerine savaş patlak verdi.
_ Siyasi anlaşmazlıklar üzerine oluşan gruplar.

Mihver devletler      Müttefik devletler
1. Almanya             1.İngiltere
2.İtalya                    2. Fransa
3.Japonya                3. SSCB
                                 ABD

_ Savaştaki cepheler:
a.Avrupa cephesi
b.Kuzey Afrika cephesi
c.Asya Pasifik cephesi

_ Almanya savaşın ilk yıllarında Danimarka Norveç Hollanda Belçika ve Lüksemburg’u işgal etti
_ Almanya Fransa savaşı sonunda yenilen Fransa kuzey bölgesini Almanya ya kaptırdı.
_ Fransa’yı işgal eden Hitler İngiltere ile yapılan hava saldırısında ekili olamadı.
_Bu yenilgi üzerine SSCB ye yöneldi.
_ Almanya SSCB üzerine yürürken Yugoslavya ve Yunanistan’ı aldı.

Alman- SSCB savaşı:_

_Hitlerin amacı SSCB komünizmini yok etmek ve Rusya üzerinden Hindistan’a ulaşarak Japonya ile bağlantı kurmaktı.
_Almanya SSCB ile yaptığı savaşlarda önceleri başarı sağladıysa da daha sonra yenilgiye uğradı.
_SSCB’ye ABD ve İngiltere’nin yardım etmesi üzerine zor durumda kalan Almanya SSCB den çekilmek zorunda kaldı.
Kuzey Afrika da savaş
_İtalyanlar Fransa’nın savaştan çekilmesi üzerine Afrika’daki İngiliz ve Fransız sömürgelerini ele geçirmek için harekete geçti
_ Almanya’nın da destek vermesine rağmen İtalya bu bölgede ilerlemeyi başaramadı.
_karşı saldırıya geçen İngilizler İtalya’yı Afrika‘dan atmayı başarmıştır.

Asya da savaş
—   Savaş başlarken tarafsız kalan ABD Almanya’nın ilerlemesi üzerine savaşa girmiştir.
—   ABD ve İngiltere arasında Atlantik bildirisi imzalandı. Bildiriye göre:
a.   Savaş sonrası kimse toprak almayacak
b.   Her ulus kendi devletini kuracak
c.   Uluslar arası işbirliği ve silahsızlanma sağlanacak

—Bu antlaşma sonrası savaşa giren ABD aynı zamanda Almanya’ya karşı savaşan devletlere para yardımı yapmaya başlamıştır.





ABD’nin savaşa dâhil olması
_ Uzak doğuda sömürge faaliyetlerine girişen Japonya başta ABD olmak üzere tüm Avrupalı devletleri bu bölgeden uzaklaştırmaya çalışmıştır.
_ ABD Japonya’nın bu tutumuna karşılık Japonya’ya ambargo uygulamaya başlamıştır.
_Bu gelişme üzerine Japonya ABD’nin Hawaii’deki Pear  Harbour uçak üssünü bombaladı
_ Bu olaydan sonra ABD fiili olarak savaşa dâhil oldu.
_ Güneye doğru ilerleyen Japon ordusu ABD ordusu tarafından durduruldu.

BARIŞA DOĞRU
_ABD ve İngiliz kuvvetlerinin İtalyan ordusunu Kuzey Afrika’dan çıkarması üzerine zor durumda kalan Mussolini iktidardan çekilmek zorunda kaldı.
_Göreve gelen yeni hükümet barış antlaşması imzalayarak savaştan çekildi.
_Fransa ve Avrupa’yı Alman işgalinden kurtarmak isteyen ABD ve İngiltere tüm kuvvetlerini İngiltere’nin güneyine topladı.
_Normandiya çıkartması denilen bu harekât sonucu Alman kuvvetleri etkisiz hale getirildi.
_Doğudan batıya ilerleyen SSCB kuvvetleri doğu Avrupa’yı alman işgalinden kurtardı.

Savaş sonrası gelişmeler
Potsram Konferansı:
_Konferansa ABD İngiltere ve SSCB liderler katıldı.
_Konferansın temel amacı savaş sonrası Avrupa’nın yeni düzenini sağlamaktır.
Alına kararlar
1.Almanya dörde bölünecek ve ABD SSCB İngiltere ve Fransa tarafından yönetilecek.
2.Almanya için ekonomik kısıtlamalar getirilecek
3.İtalya’da demokrasinin oluşması için çaba harcanacak.

 
 

Paylaşım için teşekkürler hocam. Eğer müsadeniz olursa konuyu parçalara ayırmak istiyorum. (Konu konu)

Çok özlü notlar olmuş, biraz daha genişletilip tamamlanırsa şu ana kadar netteki en iyi not ünvanını elde edecektir. Devamı varsa bekleriz. Tebrik ederim.

paylaşım için teşekkürler.

ben bu notları meslek liseleri için hazırladım
 malumunuz  dört saatlik dersi meslek liselerinde bir saate indirmişler bu nedenle elimden geldiğince kısa ve anlaşılır yapmaya çalıştım
devamını birinci yazılıdan sonra hazırlayacağım dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz

sitemizde daha önce yayınlanmıştı,tek saatlik ders olmaz diye,genelge var,26.07,2010 tarih ve 76.madde diye,çağdaş türk ve dünya tarihi dersi 12.sınıflarda 2 ya da 4 saat okutulur diye,bilgilerinize arkadaşlar......bunun farkına vardık ve dersi kaldırdık,yerine demokrasi dersini seçtik.