KÜLTÜR VE MEDENIYET

DEVLET YÖNETIMI:
1)- Anadolu'da kurulan bu devletler genellikle krallıkla yönetilmiştir. Kral hem başkomutan, hem baş
yargıç, hem de baş rahipti.

NOT: Bu durum kralın siyasi, askeri ve dini gücü elinde bulundurduğunu gösterir.
Ayrıca kralın başrahip oluşu  laik olmayan bir anlayışı yansıtmaktadır.
2)- Hititlerde asillerden oluşan PANKUŞ denilen bir meclis vardı. Bu meclis kralın yetkilerini
kısıtlıyordu.
3)- Hititlerde kraldan sonra en yetkili kişi TAVANANNA denilen kraliçeydi.
4)- Iyonyalılar merkezi krallık yerine SITE denilen şehir devletleri halinde yaşamışlardır.

DIN VE INANIŞ:
1)- Anadolu'da çok tanrılı inanış mevcuttu.
2)- Hititler kendi tanrılarından başka Ön Asya tanrılarına, Lidyalılar da Yunan tanrılarına
tapınmışlardı.

NOT: Bu durum Anadolu'da dini etkileşimi yansıtmaktadır.
3)- Urartular ölümden sonra hayata inanmışlardı. Bu yüzden mezarlarını ev ve oda biçiminde yapıp içine
çeşitli eşyalar koyuyorlardı.
4)- Friglerin en büyük Tanrıları KIBELE 'dir.
5)  Efeste'ki ARTEMIS tapınağı Iyonlara aittir.
6)  Urartular'da kral ülkeyi savaş tanrısı HALDI adına yönetirdi.

SOSYAL VE EKONOMIK HAYAT:
1)- Halk genellikle Asiller, Rahipler, Hürler ve Köleler olarak sınıflara ayrılmıştı.
2)- Anadolu'da ekonomik hayatın temelini tarım, ticaret ve hayvancılık oluşturuyordu.
3)- Urartular madencilik ve maden işletmeciliğinde ileri gitmişlerdi.
4)- Lidyalılar ticarette geliştiler. Tarihte PARA'yı ilk kez kullanan Lidyalılar'dır.
5)- Iyonlar deniz ticaretinde gelişmişlerdi.
6)- Lidyalılar Efes'ten başlayıp, Mezopotamya'daki Ninova'ya kadar uzanan KRAL YOLU'nun açılmasında
etkili oldular.

YAZI, DIL VE EDEBIYAT:
1)- Anadolu'ya yazı Asurlular tarafından getirilmiştir. Hititler ve Urartular Asurlulardan aldıkları
ÇIVI yazısını ve kendi buluşları olan HIYEROGLIF(resim yazısı) yazısını kullandılar.
2)- Iyonlar ve Lidyalılar Fenike yazısını kullandılar. Fenike yazısını batıya aktaran IYONLAR olmuştur.
3)- Hititler krallarının hayatlarını anlatan ANAL adını verdikleri yıllıkları hazırlayarak, tarafsız
TARIH YAZICILIĞI'nı başlatmışlardır.
4)- Hititler, Mısırlılarla tarihte bilinen ilk antlaşmayı (KADEŞ ANTLAŞMASI) imzaladılar.(MÖ.1280)
5)- Iyon Edebiyatının en önemli eseri Homeros'un "Ilyada ve Odesa destanı" dır.

HUKUK:
Anadolu'da kanunlar Mezopotamyadaki gibi kısasa kısas değildi.

BILIM VE SANAT:
1)- Hititler kayaları düzleştirerek, tanrı kabartmaları yapmışlardır.
(Ivriz ve Yazılıkaya Kabartmaları Hititlere aittir.)
2)- Urartular kaleler ve su kanalları ile ünlüdür.
(Toprakkale, Çavuştepe, Patnos ve Kayalıdere kaleleri)
3)- Iyonlar bilim ve sanatta gelişmişlerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, Tıpta
Hipokrat, Felsefede Diojen)
4)- Hititler ve Frigler dokumacılıkta ileri gitmişler-
dir.  Frigyalılar TAPETES adı verilen halı ve
kilimleri ile ünlüdürler.
Yararlanmanız yeter...