|
||
YUNAN (GREK) MEDENİYETİ - MÖ 1200'lerde Yunanistan'a gelen Dorlar, şehir devletleri kurarak bu uygarlığı meydana getirdiler. - Kurulan şehir devletleri içerisinde en önemlileri Isparta, Atina, Korint, Teba vs gibi şehirlerdir. - Şehir devletlerinin başında krallar, bunların etrafında da aristokratlar sınıfı meydana geldi. - MÖ 7 ve 6 yy. Aristokratlar (asiller), kralı devirerek idareyi ele geçirdiler(Asiller yönetimi). - Yönetimden memnun olmayan orta sınıflar ilk halde birleşerek Aristokratları iktidardan uzaklaştırdı. Böylece Tiranlıklar oluştu. Yeni kanunlar yapıldı. Halk bir takım haklar elde etti. - Halk ve asiller birleşerek diktatörleşen Tiranlığı yıktılar. - Bunun sonunda halkın katıldığı demokratik meclisler kuruldu. - Tiranlıklar ilk defa İyonya'da görülmüştür. - Orta sınıf (tüccar, sanayici, gemici, sanatkarlar) ticari hayatın canlanması ile meydana geldi. - Yunanistan da şehir devleti (polisinin) amacı halkın (yurttaşın) mutluluğunu sağlamaktır. - İlk çağın en demokratik devletleri eski Yunanistan şehir devletleridir. - Isparta da 3 sınıf:Ispartalılar, Periyekler (dağlardaki Akalar), İlotlar (boyunduruk altındaki halk) - Atina: üç sınıf- Soylular-küçük toprak sahipleri (köylüler), köleler vardı - Isparta'yı yaşlılar meclisi, Atina'yı ise Arhonlar (9 kişiden oluşur) yönetiyordu. - MÖ önce 490 yılında Pers-Yunan savaşlarında maratonda Yunanlılar Persleri bozguna uğrattı. - Atina Isparta rekabeti 27 yıl devam eden Peloponnes savaşlarına neden oldu. Isparta üstün geldi. - İskender'in Yunanistan'ı ele geçirmesiyle İskender medeniyeti başladı. YUNANİSTAN'DA FELSEFE - Sokrat, Eflatun ve Aristo, en ünlü filozoflarıdır. - Sokrat insanları doğru yola getirmek için mücadele etmiş, çok düşman kazanmıştır. Yargılanmıştır. Eflatun; ideal devlet fikrini savunmuştur. Akedemia adlı ilk üniversitenin kurucusudur. Aristoàilimleri ilk defa tasnif etmiştir. Devlet yönetimiyle ilgili Politika adlı eserini yazmıştır. YUNANİSTAN'DATARİHÇİLİK - Herodot: Tarihçilerin babası kabul edilir. Ünlü Historia adlı eserinde Yunan tarihini yazmıştır. (MÖ 450 yıllarında yaşamıştır). - Tukudides: Peloponnes(Atina ile Isparta arasındaki) savaşlarını anlatmıştır. - Ksenofon: Hellenika ve Onbinlerin Ricatı adlı eserlerin sahibidir. YUNANİSTAN'DA TIP - Hipokrat: Her hastalığın bir sebebi olduğunu ileri sürmüştür. Günümüzde doktorlar Hipokrat yemini ile göreve başlarlar. YUNANİSTAN'DA YAZI, DİL ve EDEBİYAT - Fenike alfabesini kullanmışlardır (MÖ 8. Yy). - Homeros: İlk destan yazarıdır (MÖ 8. Yy) Eserleri: İlyada: Truva savaşlarını anlatır; Odessa: Truva savaşlarına katılan İthake Kralının esaretten kaçışını konu edinir). - Trajedi ve Komedi alanında ünlü isimler yetişti. YUNANİSTAN'DA DİN - Çok tanrılı dinleri vardır. Dini inanışlarının kaynağı Anadolu, Mezopotamya ve Girit'tir. - Tanrılarını ölümsüz, insanlar gibi düşünmüşlerdir. - Tanrılar evlenirler, savaşırlar, yerler ve içerlerdi. Yunan mitolojisi bu konuları işler. - Tanrılar, Olimpus'da, tanrı Zeus'un çevresinde toplanmışlardır. - Yunanlıların dini inanışları fikri gelişmeyi engellemez. Hayatta fedakârlık gerektirmez. - Yunanlılar, Tanrıların gazabından korunmak için müzik, eğlence, spor ve şiir yarışları düzenlerler. (Günümüzdeki olimpiyatlar bu şekilde doğmuştur) - Rahipler: Dini hizmetleri yerine getirmekle görevli memurlar sayılırlardı. YUNANİSTAN'DA SOSYAL ve İKTİSADİ HAYAT - Halk: Soylular (aristokratlar: büyük toprak sahipleri), tüccar ve sanayiciler, küçük toprak sahipleri (köylüler) ve köleler olmak üzere 4 sosyal sınıfa ayrılırdı. - Köylüler: Gelirlerinin bir kısmını aristokratlara verirlerdi. Geçinemeyince borçlanırlar, borçlarını ödeyemeyince de topraklarını ve özgürlüklerini kaybederlerdi. - Tüccar ve sanayiciler: Koloniler sayesinde zenginleştiler (orta sınıf) - Köleler: Hiçbir hakkı yoktu. YUNANİSTAN'DA ORDU - Kölelerin ayaklanmasından çekinen şehir devletleri, güçlü birer ordu bulundurmuşlardır. - Isparta'nın güçlü kara ordusuna sahipti. Krallığı devam ettiren tek şehirdir. - Atina; Güçlü deniz ordusuna sahipti. Arhonlar yönetiminde demokrasiye geçmiştir. YUNANİSTAN'DA HUKUK - Yunan kanunları ağır cezalar ihtiva etmekteydi. - Sınıf mücadelesi sırasında aristokratların haklarını korumak için yapmışlardır. - Drakon: Soyluların haklarını korumak için şiddete dayalı kanunlar yapmıştır. - Solon: Yaptığı kanunlarla köylülerin borçlarını sildi. Halkı gelirine göre 4 sosyal sınıfa ayırdı. Köleliği kaldırdı. - Psistratos: Yaptığı kanunlarla orta sınıfı güçlendirdi. Tarım, ticaret ve sanayi gelişti. - Klistenes: Yaptığı kanunlarla Atina'ya demokrasiyi getirdi. Sınıf farkını kaldırdı. Demokrasiyi uyguladı. (seçim sistemi, meclis) - Demokrasiye karşı olanları tehlikeli insanlar ilan etti. YUNANİSTAN'DA EKONOMİ - Tarıma elverişli toprakların azlığından halk geçimini zeytin, balıkçılık, hayvancılık ve ticaret ile sağlıyordu. YUNAN KOLONİLERİ - Yunanlılar MÖ 750-550 yıllarında uzak ülkelerde koloniler kurmuşlardır. - Kolonileri yerleşmek amacıyla kurmuşlardır. - Kadıköy ve İstanbul Yunan kolonisidir. |
||