Kültepe Kaniš karumunda yapılan kazılarda ortaya çıkarılan binlerce belge M.Ö. II. bin yıl başlarında Anadolu'ya gelerek belli başlı şehirlere yerleşen Asurlu tüccarlara ait senetler, mektuplar, mahkeme zabıtları vb. konuları kapsamaktadır.

   Asurlu tüccarlar kendi aralarında ve yerli halkla olan ticaretlerinde bir kredi sistemi geliştirmişlerdir. Asur'dan getirdikleri kalay, kumaş vb. şeyleri yerli halka satarken kredilendirmek suretiyle vadeye göre baştan faiz eklemişlerdir. Aynı şekilde tüccarlar arasındaki borçlanmalarda borca vadeye göre faiz ekleniyor ve günü dolduğunda ödenmezse, ilk faiz ana borca eklenerek yeniden faiz uygulanıyordu.

   Faizin aylık olarak hesaplandığı görülmektedir. Yerli halka verilen kredilerde faiz oranının hayli yüksek olmasına rağmen, tüccarlar arasındaki borçlanmalarda karum dairesinin belirlediği yıllık % 30'u geçmediği anlaşılır. Bazı Asurluların düşük faizle kısa vadeli borç verdikleri görülür ki, bunların banker yada tefeci olmaları gerekir. Kültepe kazılarında bulunan Kaniş karumunun II. tabakasına ait senetler, Asur kralı Šarrukan'in 5. yılından itibaren, Puzur-Aššur ve Naram-Suen'in 30. yılına kadar olan dönemi içerir (M.Ö.1920-1840). Bu kralların döneminde Anadolu'da ticaretle uğraşan Asurlu tüccarların, yıl ve ay esasına göre, ne kadar borç verdikleri, faiz oranları, alacaklı- borçlu, vade gibi konular ele alınarak bir tablo ile gösterilmiştir.

   Faiz oranlarındaki yükselme ve düşüşlerin aylara, yıllara ve borç veren şahıslara göre değiştiği görülebilmektedir.


Alıntı