DİĞER TÜRK DEVLETLERİ VE TOPLULUKLARI

Kırgızlar: Türk Edebiyatının en uzun destanı Manas Destanı Kırgızlara aittir.(400.000 mısra)
Sabarlar ( Sibirler): Avrupa Hunlarından sonra Anadolu’ya akın yapan II. Türk boyudur.
Avarlar:    İstanbul’u ilk kuşatan Türk topluluğudur.
Hazarlar: Hoşgörülü bir din anlayışları vardı. Museviliği kabul eden ilk Türk boyudur.
Bulgarlar: Tuna Bulgarları; Hıristiyanlığı kabul ettiler, Türk özelliklerini kaybettiler.
                    Volga=İtil ( Kama) Bulgarları; İslamiyet’i benimsediler , Kazan Tatarları olarak günümüze yansımışlardır.
Türgişler: Göktürklerin yıkılmasıyla Batı Türkistan’da ki asayişi sağladılar. Emevi Araplarının, Maveraünnehir üzerinden Orta  Asya ‘ya yönelmeleri ,Türgişlerin mücadelesi ile  durdurulmuştur. Bu durum sayesinde ise; Orta Asya  Türklerinin, araplaşması önlenmiştir.   İslamiyet’in Türkler arasında yayılması gecikmiştir.
Karluklar: Türgişlere son vererek, Orta Asya ‘nın savunuculuğunu üstlenmişlerdir. Orta Asya’yı ele geçirmek isteyen Çin’e karşı , Müslüman  Araplarla  işbirliği yapmıştır.
751 Talas Savaşı ile İslamiyet Türkler arasında kitleler halinde kabul edilmeye başladı. Karluklar; İslam dinini kabul eden ilk Türk kavmi olmuşlardır.
Macarlar: İlk Katolik Türk boyudur.
Peçenekler:Rusların güneye inmelerini engellediler.
Oğuzlar:Türk boylarının en kalabalık , en güçlü topluluğu Oğuzlardır. Bugün, Türkmenistan,İran, Irak , Türkiye Cumhuriyeti, Kıbrıs ve Balkanlarda yaşayan Türklerin ataları Oğuzlardır.
Kıpçaklar ( Kumanlar) : Orta Asya’dan Avrupa’ya yapılan Türk göçlerinin son halkasıdır.   
Karadeniz’in Kuzeyinden, Avrupa’ya Yapılan Türk Göçlerinin Sonuçları:
İtil= Volga ( Kama) Bulgarları hariç, pek çoğu Hıristiyanlaşıp, Türklük özelliklerini kaybettiler.
Bunun Sebepleri ise;   Hıristiyanlığı benimsemeleri,
                                   Nüfuslarının, yerli halka göre az oluşu,
                                   Anayurttan sürekli göçlerle beslenememeleri