FETRET DEVRI

Osmanli tarihinde, kardeslerin saltanat mücadelisi verdikleri ve 1413 yilina kadar devam eden karisikliklar dönemi diyebilecegimiz "Fetret Devri", Timur'un uyguladigi bir siyasetin sonucu olarak ortaya çikmistir.

Yildirim Bâyezid, Ankara Savasi'nda Timur'a esir düstügü zaman en büyükleri Süleyman olmak üzere Isa, Mehmed, Musa, Mustafa ve Kasim adlarinda alti erkek çocuga sahipti. Bunlardan besi babalari ile birlikte Ankara Savasi'na katilmislardi. Kasim ise çok küçük oldugundan Bursa'da kalmisti.

Süleyman Çelebi, muharebenin kayb edildigini görünce babasinin emri üzerine Vezir-i Azam Çandarlizâde Ali Pasa, Murad Pasa, Yeniçeri agasi Hasan Aga ve Subasi Eyne Bey ile birlikte yanindaki kuvvetlerle Bursa'ya gelmis, buradan da küçük sehzade Kasim'i alarak büyük zorluklarla Rumeli'ye geçebilmisti. Isa Çelebi, muharebe meydanini terk ettikten sonra Balikesir taraflarinda saklanmis, Mehmet Çelebi Amasya'ya çekilmis, Musa ve Mustafa ise babalari ile birlikte esir düsmüslerdi.

Asil gayesi, güçlü bir Osmanli Devleti yerine, kendisine bagli ve onun yüksek hâkimiyetini taniyan parçalanmis birkaç Osmanli Beyligi meydana getirmek olan Timur, baslangiçta bu gayesine ulasmis görünmekteydi. Ayrica o, Yildirim Bâyezid tarafindan kurulmaya çalisilan Anadolu birligini de parçalamak istiyordu. Bu sebeple Anadolu beylerine ait yerleri Osmanlilardan atip tekrar eski sahiplerine verdi. Geriye kalan Osmanli ülkesini de Bâyezid'in dört oglu arasinda paylastirmisti Edirne'de bulunan Emir Süleyman'a Rumeli'deki yerleri verip kendisine tabi oldugunu ifade eden hükümdarlik alâmeti olarak kemer, külah ve hil'at göndermistir. Diger sehzadelerden Isa Çelebi Balikesir ve Bursa'da, Mehmed Çelebi Amasya'da, Musa Çelebi ise Isa'yi Bursa'dan çekilmeye mecbur ederek Bursa'da Timur'un al damgasiyla hükümdar olmuslardi.

Ankara Savasi'ndan sonra Anadolu'da sekiz ay kadar kalan Timur, uyguladigi siyasetin meyvelerini verdigini gördükten sonra Doguya dönüp Çin seferine çikarken arkasinda biraktigi Anadolu'nun politik yapisi Sultan I. Murad'in hükümdarligi sonundaki durumu andiriyordu. Timur, Bâyezid'in ele geçirdigi topraklari geri almisti. Böylece Sultan Murad'in Ankara'dan Akdeniz'e açtigi Osmanli koridoru kapanmis oluyordu.

Karamanoglu Mehmed Bey, Anadolu'nun üçte birini kaplayan ve içlerinde Hamidogullari ve Germiyanogullari'nin topraklarinin dogu bölgeleri ile Kayseri, Isparta, Antalya ve Alaiyye gibi kentler bulunan büyük bir devletin basina getirilmisti. Timur, Anadolu'da Osmanlilara karsi koyabilecek bir güç meydana getirmek için böyle yapmisti. Mehmet Bey, Osmanlilar da dahil olmak üzere bütün beyliklerin emiri olarak ilân edilmisti.

Timur'un, Anadolu'da uyguladigi bu parçalama politikasi sonucunda Osmanli ülkesi sehzadeler arasinda taksim edilmis, on bir sene süren ve tarihlerde Osmanli Devleti'nin parçalanmasindan dolayi "Saltanatta Ara" denilen ve kanli hadiselerle dolu bir devrin açilmasina, fetihlerin durmasina, Istanbul Imparatoru'nun türlü entrikalarla bu durumu körüklemesine sebep olmustu. Hatta bazi Avrupalilar, yeni bir Haçli Seferi düzenledikleri takdirde Osmanlilar'i Avrupa'dan atabileceklerini düsünür olmuslardi.

Ankara Savasi ve bunun sonucunda bir daha kalkinamamasi plâni ile Osmanli Devleti'nin parçalanmasi bu devlet için mühim ve büyük bir darbe olmakla birlikte çeyrek asirda kendisini sür'atle toplamaya muvaffak olmasi bu devletin teskilât ve müesseselerinin saglamligini göstermektedir. Buna karsilik Hindistan, Iran, Azerbaycan, Irak, Suriye ve Ege Denizine kadar genis topraklar üzerinde fetihlerde bulunmus olan Timur'un, ölümünden kisa bir müddet sonra devletinin ortadan kalkmasi, onun sadece tedhise dayali bir devlet kurdugunu göstermektedir.

Kaynak: Osmanli tarihi

                  Ankara Savaşı'nda Osmanlı ordusu yenilmiş, Anadolu beyleri eski topraklarına sahip olmuşlar ve Osmanlı şehzadeleri arasında saltanat mücadelesi başlamıştı. Osmanlı tarihinde, kardeşler arasında on bir yıl (1402-1413) devam eden bu mücadele dönemine Fetret Devri denir.

                  Yıldırım Bayezit, Ankara Savaşı'na giderken, çocukları Süleyman, İsa, Mehmet, Musa ve Mustafa Çelebi'yi de yanına almıştı.Bunlardan Süleyman Çelebi, savaşın kaybedildiğini anlayınca Edirne'ye geldi. İsa Çelebi ise Timur'un çekilmesinden sonra. Bursa'ya gelerek padişahlığını ilân etmişti.
Mehmet Çelebi de Amasya'ya çekilmişti. Musa ve Mustafa Çelebiler, Timur'a esir düşmüşlerdi. Timur, daha sonra Musa Çelebi'yi serbest bırakmış, Mustâfa Çelebi’yi ise  beraberinde Semerkant'a götürmüştü.

                  Süleyman Çelebi Edirne’de, İsa Çelebi Bursa’da, Mehmet Çelebi Amasya’da, Musa Çelebi Balıkesir’de hükümdarlık ilan ettiler.

                  Timur'un Anadolu'dan çekilmesinden sonra, kardeşler arasında ilk mücadele İsa Çelebi ile Musa Çelebi arasında oldu. Musa Çelebi, Timur'un yanından ayrıldıktan sonra, Bursa'ya gelip kardeşi İsa Çelebi'yi buradan uzaklaştırarak hükümdarlığım ilân etti. Ancak İsa Çelebi, geri gelerek Musa Çelebi'yi Bursa'dan uzaklaştırdı. Musa Çelebi, Germiyanoğullarına sığındı.

                  Mehmet Çelebi, Bursa ve yöresine egemen olan kardeşi İsa Çelebi'ye, Anadolu'yu aralarında bölüşmeyi teklif etti. Fakat ret cevabı alması üzerine Bursa üzerine yürüyerek Ulubat Savaşı'nda İsa Çelebi’yi yendi. Bursa ve İznik'i alan Mehmet Çelebi hükümdarlığını ilân etti. Kardeşi Musa Çelebi'yi yanına getirdi. Rumeli'de hükümdarlığını ilân etmiş olan Süleyman Çelebi de İsa Çelebi'yi yanına aldı ve yardımcı kuvvetler vererek, onu Bursa üzerine gönderdi.

                  İsa Çelebi, Anadolu beyleriyle anlaştı. Ancak, Mehmet Çelebi ile yaptığı savaşları kaybetti ve yakalanarak öldürüldü (1405). Bu olaydan sonra Süleyman Çelebi, Anadolu'ya geçti ve Bursa'yı aldı.

                  Mehmet Çelebi ise Amasya'ya çekilip Süleyman Çelebi'nin Anadolu'dan çekilmesini sağlamak için, Musa Çelebi’yi Rumeli'ye gönderdi. Bunu haber alan Süleyman Çelebi de Edirne'ye geldi. Rumeli'de, Süleyman ve Musa Çelebi arasındaki mücadeleyi Musa Çelebi, kazandı ve Süleyman Çelebi öldürüldü (1407) .

                  Edirne'ye gelen Musa Çelebi, kardeşi Mehmet Çelebi ile olan antlaşmaya uymadı ve hükümdarlığını ilân etti.Mehmet Çelebi, Sırp despotu, Makedonya ve kendisine sığınan Türk beyleriyle birlikte hareket etmek üzere Rumeli'ye geçti. İki taraf arasında Sofya yakınlarında yapılan savaşı Musa Çelebi kaybetti ve öldürüldü (1413).

                  Böylece, on bir yıl süren karışıklık dönemi sona erdi. Osmanlı Devleti, yeniden bir yönetim altında toplanmış oldu. Mehmet Çelebi, son derece sabırlı, azimli ve mücadele gücüne sahip bir padişahtı.

                  Tarihimizde Mehmet Çelebi'ye, Osmanlı Devleti'nin ikinci kurucusu da denir.

                  Bu dönemde;
                  1- Şehzade Musa tarafından İstanbul kuşatılmıştır.
                  2- Avrupa'dan saldırı olmamasının en önemli sebebi Yüzyıl Savaşları'dır.

FETRET DEVRİ (1402–1413)

Y. Bayezıt’ın oğulları arasında geçen taht kavgaları dönemine denir.
Süleyman Çelebi     Edirne
Musa Çelebi        Bursa
Mehmet Çelebi     Amasya
İsa Çelebi           Balıkesir
Mustafa Çelebi    Timur’un yanında esir.
Musa Çelebi İstanbul’u kuşattı.