I. Kılıç Arslan Dönemi (1092-1107)
Melikşah’ın ölümünden sonra serbest kalan Kılıç Arslan ve Kulan Arslan İsfahan’dan İznik’e geldiler. Kılıç Arslan, Ebu'l Gazi’den babasının tahtını alarak hükümdar oldu. Türkiye Selçuklularının başına geçti. (1092)
Önemli Olayları: Devleti düzene soktuktan sonra Bizans üzerine baskı kurdu.
İlk Türk denizcisi Çaka Bey ile ittifak yaparak Bizans’ı sıkıştırmak için karadan ve denizden seferler başlatıldı.
Bizans, bu tehlikeden kurtulmak için entrikalar çevirdi. Çaka Bey'in Selçuklu hükümdarı olmaya çalıştığını iddia etti. Bu dönemde Çaka Bey Balkanlardaki Peçenek Türkleriyle ittifak kurmuştu. I. Kılıç Arslan entrikalara kanarak Çaka Bey'i öldürttü. Böylece Bizans kendisine karşı tehlikeli olabilecek büyük bir ittifaktan kurutulmuş oldu.
I.Kılıç Arslan Bizans ile antlaşma yaparak batı sınırını güvence altına aldı. Bundan sonra Doğu seferine çıkarak Malatya’yı kuşattı. Ancak I.Haçlı Seferinin başlamasından dolayı doğu seferinden (Malatya kuşatmasını) vazgeçti ve kaldırdı.
I.Kılıç Arslan haçlılarla (I.Haçlı Seferi) başarılı savaşlar yapmasına rağmen ardı arkası kesilmeyen kuvvetler karşısında İznik ve Batı Anadolu’yu Bizans’a terk ederek merkezini Konya’ya taşımak zorunda kaldı. Daha sonra Haçlılara karşı Eskişehir yakınlarında
Dorileon Savaşı oldu. (1097) Haçlıların fazla sayıda olması nedeniyle Selçuklular geri çekildi.
1.Haçlı Seferi sonunda: a) Başkent İznik’ten Konya’ya taşındı.
b) İznik ve Batı Anadolu Bizans’ın eline geçti.
c) Haçlılar çok büyük kayıplar vermelerine rağmen Urfa, Antakya ve Kudüs’ü ele geçirerek amaçlarına ulaşmışlardır.
Haçlılara karşı beraber mücadele ettiği Danışmend Gazi'nin Malatya'yı alaması üzerine araları açıldı. Danişment Gazi’nin ölümünden faydalanan I.Kılıç Arslan Ankara, Kastamonu ve Çankırı’yı ele geçirdi. Bir süre sonra da Malatya’yı geri aldı. Bu beylik denetim altına alındı (1106).
Doğu Anadolu’daki devlet ve beylikler Türkiye Selçuklularına bağlandı.
Büyük Selçukluların elindeki Musul’u almak için Suriye üzerine sefere çıktı. Musul’u ele geçirdi. B.Selçuklulara ait olan Musul’un alınması üzerine B.Selçuklu Sultanı Mehmet Tapar, Emir Çavlı komutasındaki bir orduyu I.Kılıç Arslan üzerine gönderdi. Emir Çavlı ve Afşin komutasındaki Büyük Selçuklu ordusu ile yapılan savaşta yenildi, Habur ırmağında boğularak öldü. (1107)
I.Kılıç Arslan’ın ölümünden sonra Çavlı,Kılıç Arslan’ın oğlu Şehin şah (Melik Şah) ve ailesini Isfahan’daki Mehmet Tapar’a götürdü. Türkiye Selçuklu tahtı 2.kez boş kaldı.
I. Kılıç Arslan'ın Türk-İslam Tarihindeki Yeri ve Önemi: 1. Anadolu Türk siyasal birliğini tekrar sağlamaya çalıştı. Anadolu’da siyasi üstünlük Türkiye Selçuklularına geçti.
2. Haçlılarla mücadele etti.