Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı
Nedenleri: · M. Ali Paşa’nın Mora’daki askerlerini habersizce çekmesi
· M. Ali Paşa’nın Mora valiliği yerine Suriye ve Akka valiliğini istemesi
· Kavalı Mehmet Ali Paşa’nın Osmanlı-Rus savaşında; Osmanlı Devletine yardım etmemesi
Kütahya Antlaşması (1833)
Nedenleri · M. Ali Paşa’nın Osmanlı Ordusunu yenerek Adana’ya girmesi. Ardından bir Osmanlı Ordusunu da Konya’da yenmesiyle kendisine İstanbul yollarının açılması
· 2- ll. Mahmut’un Rusya’dan yardım istemesi üzerine Rus donanmasının İstanbul’a gelmesi
UYARI: Rusya’nın İstanbul’a gelmesi; Mısır sorununu uluslararası bir mesele haline getirdi. · Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerinde nufuz sahibi olmasını istemeyen İngiltere ve Fransa’nın araya girmesi nedeniyle; Osmanlı Devleti ile M.Ali Paşa arasında; İngiltere ve Fransa’nın baskısıyla Kütahya antlaşması yapıldı.
Antlaşmanın Maddeleri · Mehmet Ali Paşa’ya Mısır ve Girit valiliğinin yanında Suriye valiliği de verildi.
· M. Ali Paşa’nın oğlu İbrahim Paşa’ya Cidde valiliğinin yanında Adana valiliği de verildi.
Sonuçları: · İki taraf da bu antlaşmadan memnun olmadığından yeniden savaş hazırlıklarına giriştiler.
· Osmanlı Devleti; Kavalalı Mehmet Ali Pasa’nın ikinci bir isyanı durumunda İngiltere ve Fransa’nın yardımlarına güvenmediğinden Rusya ile Hünkar İskelesi antlaşmasını yaptı.
Hünkar İskelesi Antlaşması (1833)
Antlaşma’nın Maddeleri · Osmanlı Devleti ve Rusya, savaş zamanlarında birbirlerine yardım edecekler
· Osmanlı Devletine herhangi bir saldırı olursa Rusya, Osmanlı Devletine yardım edecek. Ancak, Rusların masraflarını Osmanlı Devleti ödeyecek
UYARI: Rusya; Osmanlı Devletini himayesine böylece aldı. · Rusya’ya bir saldırı olursa, Osmanlı Devleti sadece boğazları kapatacak. (Asker ve Donanma göndermeyecek)
UYARI: Ruslar’ın Boğazlar üzerinde yeni haklar elde etmesini ve boğazlar sorununun doğmasına neden oldu. Rusya’nın Karadeniz’deki güvenini artırdı. · Antlaşma sekiz yıl sürecek
Önemi: · Osmanlı Devleti’nin boğazlar üzerindeki egemenlik hakkını kullanarak imzaladığı son antlaşmadır. Bundan böyle boğazlar sorunu uluslararası konferanslarda çözülecek
· İngiltere ve Fransa’nın çıkarlarını tehlikeye düşürdü.
LONDRA KONFERANSI (SÖZLEŞMESİ) (1840)
Nedenleri: · Osmanlı Devleti’nin Rusya ile Hünkar İskelesi antlaşmasını imzalamasının Avrupalı devletleri rahatsız etmesi.
· Avrupalılar, Mısır sorununu Osmanlı Devleti’nin bir iç sorunu olmaktan çıkarıp bir Avrupa sorunu haline getirmesi.
· Kavalı M. Ali Paşa’nın yeniden isyan ederek Osmanlı Ordusunu Nizip’te yenmesini Avrupalılar’ın fırsat bilmesi.
· Osmanlı Devleti 1838’de İngiltere’ye yeni ticari ayrıcalıklar tanıyarak desteğini almaya çalıştı. (Baltalimanı antlaşması)
· İngiltere, Avusturya, Rusya, Prusya ve Osmanlı Devleti’nin katılmasıyla Londra’da bir konferans düzenlendi.
Londra Antlaşması’nın Maddeleri · Mısır, Valiliği Kavalalı Mehmet Ali Paşa’ya bırakıldı.
· Osmanlı Devleti’nin imzaladığı antlaşmalar Mısır için de geçerli olacaktı.
· Suriye, Girit ve Adana Osmanlı Devletine bırakıldı.
· Mısır, Osmanlı Devletine vergi verecek ve Osmanlı donanmasını geri iade edecek
Sonuçları: · Mısır’ı destekleyen Fransa bu konferansa katılmadı.
· Kavalalı Mehmet Ali Paşa bu antlaşmayı kabul etmedi.
· Osmanlı ve İngiliz donanması Suriye ve Mısır kıyılarını abluka altına aldı. Akka kalesi Mısır’dan alındı. Mehmet Ali Paşa, Londra antlaşmasını kabul etmek zorunda kaldı. Böylece Mısır sorunu çözüldü.
· Mısır; içişlerinde serbest, dış işlerinde Osmanlı Devletine bağlı imtiyazlı bir eyalet haline geldi.
· Bu isyan sırasında,
Tanzimant fermanı ilan edildi. (1839)
· Osmanlı Devleti’nin bir valisine söz geçiremediği ortaya çıktı.