Paris Antlaşması'nın Tam Metni | Tarih Öğretmeni & Tarih Öğretmeni Portalı

Paris Antlaşması (30 Mart 1856)

Kırım harbinden sonra, 30 Mart 1856 târihinde Osmanli Devleti ile Avusturya, Fransa, Ingiltere, Prusya, Rusya ve İtalya arasında Fransa'nin başşehri Paris'te imzalanan sulh andlaşması. Bu andlaşmayla Kırım harbi sona erdi.

Uzun müzâkerelerden sonra 34 madde olarak Paris Andlaşması imzalandi. Andlaşma su hususlari ihtiva ediyordu:

1- Andlaşmaniı tasdikinden itibaren müttefik devletler ile Rusya arasındaki sulh devamlı kalacak.

2- Taraflar aldıkları yerleri geri iade edecekler, 2,3,4, 30 ve 31. maddelere göre; Osmanlilar ve diğer müttefik devletler Rusya'ya; Sivastopol, Balaklava, Kamis, Gözleve, Kerç, Yenikale, Kilburnu'nu, Rusya ise; Anadolu cephesinde işgal ettigi Kars'ı ve çevresindeki diğer yerleri Osmanlı Devleti'ne iade edecekler. Anadolu'daki hudud ihtilâfini sekiz ay içinde hâlletmek için iki Osmanlı, iki Rus, bir İngiliz ve bir Fransiz komiserinden meydana gelen komisyon kurulacaktır.

3- Beşinci maddeye göre; andlasmayı imzalayan devletler harb suçlularına umûmî af îlân edecekler. Altıncı maddeye göre esirler karşılıklı değiştirilecektir.

4- Yedinci maddeyle; Osmanlı Devleti Avrupa hukukundan faydalanacak, Osmanlı Devleti'nin istiklâli ve toprak bütünlüğü korunacaktır.

5- Sekizinci maddeye göre; Osmanlı Devleti ile Paris andlaşmasını imzalayan diğer devletlerden biri veya birkaçı arasında sulhu bozacak önemli bir ihtilâf vuku bulduğu takdirde, mes'ele taraflara bildirilip halledilecektir.

6- Dokuzuncu maddeye göre; Bâb-i âli'nin 18 Şubat 1856 târihinde îlân ettigi Islâhat fermani devletlerce tescil edilecek ve bu devletler pâdisâh ile tebaası arasına girmeyecekler, Osmanlı Devleti'nin iç islerine karışmayacaklardır.

7- 10,11,12,13,14. maddelere göre; Boğazlarin kapalılığına dâir 1841 Londra andlaşması aynen yürütülecek, Karadeniz tarafsız duruma getirilecek, bütün devletlerin ticâret gemilerine açık fakat savas gemilerine sürekli kapalı olacak, Osmanli Devleti ve Rusya Karadeniz'de donanma bulunduramayacağı gibi tersaneleri yıkıp yenilerini yapamıyacaklar, sahil muhafazasi için en büyüğü 300 tonluk altışar, 200 tonluk dörder gemi bulundurabileceklerdir.

8- 15, 16, 17,18 ve 19. maddelere göre; Tuna nehrinde ulaşım serbest olacak, bunu andlaşmada imzası bulunan devletlerin temsilcilerinden kurulacak bir komisyon yürütecek, Rusya tarafindan terk edilecek olan Tuna nehri deltasının bir bölümü Boğdan'a verilecek, Tuna'daki gemi işletmeciliği ve muhafazası Avrupa devletlerinin kefaletinde olacaktı.

9- 20 ve 21. maddelere göre; Kırım Rusya'da kalmak şartıyla, Besarabya'nin Câhu, İsmail ve Belgrad kazalarından meydana gelen kısmı, Osmanlı hakimiyetindeki Boğdan beyliğine verilecek, Rusya Tuna nehri ağzından uzaklaştırılacaktı.

10- 22, 23, 24, 25,26, 27. maddelere göre; Memleketeyn denilen Eflâk ve Boğdan beylikleri Osmanlı himayesinde olacak, ancak bunların sâhib olduklari imtiyaz ve haklar genişletilecek, kânunlarını kendileri yapacaklar, millî bir ordu bulundurabilecekler. Bâb-i âlî, Memleketeyn'de çıkan bir hâdiseyi devletlerle müsavere ettikten sonra düzeltmeye çalışacak. Bu verilen imtiyaz ve haklar andlaşmada imzası bulunan devletlerin ortak garantisi altında olacak, hiç bir devlet bu beyliklerin iç işlerine karışmıyacaktır.

11- 28 ve 29. maddelere göre; Sırbistan prensliği Osmanlı hâkimiyetinde kalmak şartıyla, tarafların kefaletinde imtiyazli olacaktı. Devletlerin onayi alınmadan, Osmanlı Devleti Sırbistan'a hiç bir şekilde asker sokamayacak, ancak eskiden olduğu gibi birkaç Sırbistan kalesinde Osmanlı askeri bulunabilecekti.

12- 32,33,34. maddeler ise Osmanli Devleti'yle ilgili değildi. Bu maddeler bâzı sınır tashihleri yanında, Baltık Denizi'ndeki Aland adalarıyla ilgiliydi. Fin adalarI için Fransa, İngiltere ve Rusya aralarında özel andlaşmalar imzaladılar.