Usturlap nedir, nasıl çalışır? | Usturlap nedir, nasıl çalışır? Tarih Öğretmeni | Usturlap nedir, nasıl çalışır? Tarih Dersi | Usturlap nedir, nasıl çalışır? tarih yıllık planı | Usturlap nedir, nasıl çalışır? tarih sunuları|Usturlap nedir, nasıl çalışır? tarih zümreleri|</
+ Tarih Portali » Er Meydanı » Bunları Biliyor muydunuz?
 Usturlap nedir, nasıl çalışır?

Kullanıcı Adı: Beni Hatırla?
Şifre:
Konu Bilgileri Kısayollar
Konu Başlığı Usturlap nedir, nasıl çalışır?
Cevaplar 0
Sonraki Sonraki Konu
Görüntüleyenler0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Görüntülenme 756
Önceki Önceki Konu

Sayfa: [1]   Yukarı git
Konu: Usturlap nedir, nasıl çalışır?  (Okunma Sayısı 756 defa) Seçenekler Arama
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
« : 17 Şubat 2008, 13:35:49 »
Üye Bilgileri ilhan_cemal
Bitigçi
***

Nüfus Cinsiyet:
Konum Nerden:
Giriş Kayit tarihi 22 Ağustos 2007, 18:35:20
Toplam İleti Mesaj Sayısı: 180

Karma: +55/-0
İrtibat


Usturlap nedir, nasıl çalışır?




Usturlap nedir, nasıl çalışır?

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
Resimlerin Görüntülenmesine İzin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap


Usturlap, bir yıldızın belli bir yükseklikte, genellikle 60 derecede, ufkun üstünden geçiş anını saptamaya yarayan aygıttır.

İlk olarak M.Ö. 3. Yüzyılda Yunanlılar tarafından gökcisimlerinin göreli konumlarını ve yüksekliklerini gözlemlemek üzere kullanılmıştır.

Orta çağda, güneşin batış tabloları (gök ekvatorunun kuzey ya da güneyindeki açısal uzaklık) eklenerek, denizcilerin bulundukları bölgeyi saptamalarına yarayan bir seyir yardımcısı haline gelmiştir.

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
Resimlerin Görüntülenmesine İzin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap



Eski biçimiyle usturlap, bir halka ile asılı tutulabilen ahşap bir diskten oluşuyordu.

Diskin kenarlarına dairenin açı dereceleri işaretlenmişti; boyunca bakıldığında güneşin ya da bir başka yıldızın görülebildiği oynar bir ibre diskin ortasına bağlı idi.

Daha sonraları, bir tarafında yıldızlar haritası, öte tarafında ise zodyak dairesi bulunan metal bir plakadan yapılmaya başlanmıştır.

Böylelikle günün hangi saati olduğunu belirlemek mümkün olabilmiştir; güneşin yüksekliğini ölçtükten sonra konumu zodyak dairesine not edilmekte,
bu noktadan saatler dairesine çizilen bir çizgi ile de zaman saptanmaktaydı.


Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
Resimlerin Görüntülenmesine İzin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap



Gökbilim gözlemlerinde çok sınırlı ölçüde kullanılan usturlaplardan,daha çok astrolog ve gökbilimciler yararlanır.

Usturlapın ilk örnekleri, yer küresini ve gök küresini hacim halinde gösteren ve birini ötekine göre doğru olarak hareket ettirmek demek olan küresel usturlap ile yer ve gök kürelerinin düzlemsel bir izdüşümünü oluşturan düzlemsel usturlaptır.

Daha sonra, bir civa banyosu üzerindeki yansımaya dayanan ve bir yıldızı, belli bir yüksekliğe ulaştığı anda gözlemeyi sağlayan aygıtlar geliştirildi ve bunlara 20.yüzyıl başında prizmalı usturlap adı verildi.

Bir gözlem yerinin enlemi ile yıldız saatini veren ve açık havada kullanılan bu aygıtın yerine, günümüzde gerçek bir gözlemevi aygıtı olan Danjonun nesnel usturlapı kullanılır.

A. Danjonun getirdiği en önemli yenilik, gözlemlenen yıldızın 60˚ yükseklikteki daireden geçtiği anın saptanmasında gözlemcinin kişisel denklem denilen hatasını büyük ölçüde azaltan düzenektir.

Usturlap, astronomide gökcisimlerinin yükseklikleri ve zaman hesaplarında oldukça yaygın olarak kullanılmış bir araçtır. Ancak 18. yüzyıldan sonra Avrupa'da kullanılmamış ve Osmanlılarda ise, aynı yıllarda, yapımı usturlaba göre daha kolay olan rub'u tahtası tercih edilmiştir.


Rub'u Tahtası

Astronomik amaçlarla yapılan gözlemlerde kullanılan duvar kadranının taşınabilir şekli olan rub'u tahtası, özellikle muvakkitlerin kullandığı bir zaman ölçme aracıdır.

Tahtadan imal edilen bu alet, yıldızların yükseklik ve zenit yüksekliklerini ölçmeye yarayan bir çeyrek dairedir.

Aletle ilgili ilk bilgiler, Harezmî'nin (MS 780-850 civarı) Mefatih el-Ulûm adlı eserinde yer alır.

Rub'u tahtası üzerindeki "zamaniyye yayları" ile gündüz zamanlarını bulmak mümkündür.

Yine bu alet yardımıyla trigonometrik fonksiyonlar da belirlenebilmektedir .



Alıntıdır

Logged

' ÇALIŞMADAN, ÖĞRENMEDEN, YORULMADAN, RAHAT YAŞAMANIN YOLLARINI ALIŞKANLIK HALİNE GETİRMİŞ MİLLETLER; EVVELA HAYSİYETLERİNİ, SONRA HÜRRİYETLERİNİ VE DAHA SONRA DA İSTİKBÂLLERİNİ KAYBETMEYE MAHKUMDURLAR...'

Mustafa Kemal ATATÜRK
Sayfa: [1]   Yukarı git
||| GoogleTagged |||

 

Tarihportali.net Etiketler
Usturlap nedir, nasıl çalışır?

Gitmek istediğiniz yer:  

Benzer Konular
Konu Başlığı Başlatan Yanıtlar Görüntülenme Son Mesaj
Logomuzu Nasıl Buldunuz? Anketler İlteriş 9 1013 Son Mesaj 30 Kasım 2007, 08:40:38
Gönderen: naptera
Sanat Nedir? Ders Notları tarih.20 0 880 Son Mesaj 17 Kasım 2007, 12:18:31
Gönderen: tarih.20
Lonca Sistemi Ve Ahilik Nedir? Araştırmalar zιвєякαη 0 1400 Son Mesaj 26 Aralık 2007, 22:53:19
Gönderen: zιвєякαη
Türk Olmak Nedir ? Serbest Kürsü mehtap-gez 1 368 Son Mesaj 17 Temmuz 2008, 20:21:40
Gönderen: eminekin
Kimdir? Nedir? Bahçe-Kantin єรคгєt__ 0 333 Son Mesaj 01 Mayıs 2008, 16:10:47
Gönderen: єรคгєt__
Ynt: Kimdir? Nedir? Çöp Kutusu єรคгєt__ 0 56 Son Mesaj 03 Mayıs 2008, 11:27:49
Gönderen: єรคгєt__
Türk nedir? (Atatürk'ün verdiği cevap) Gazi M. Kemal umuro 0 332 Son Mesaj 05 Temmuz 2008, 16:14:49
Gönderen: umuro
Hasbiyallah Nedir? Ve ... Çözülenler İlteriş 3 304 Son Mesaj 13 Eylül 2008, 16:09:08
Gönderen: İlteriş
Merkeziyetçi Yönetim Nedir ? Tarih Konuları Hususunda Soru(nu)m Var ÖtüKen 1 420 Son Mesaj 07 Ekim 2008, 16:19:00
Gönderen: Raltar
Smf Kardeşliği.Com
smf.gen.tr aracılığı ile SMF kullanan siteler arasında yaptığımız SMF Kardeşliği listemizi görmek ister misiniz?

Bu site SM Forumlar Birliğinin Üyesidir
Site Map |Site Map 1 ||Site Map 2 | Arşiv 1 |Arşiv 2 |Arşiv 3 | Wap | Wap2 | Wap Forum | XML | Rss
Powered by SMF 1.1.7
SMF © 2006, Simple Machines LLC
Seo4Smf v0.2 © Webmaster's Talks

Osmanlı Skin by
sPaNdAu£r

Arsiv
Bu Sayfa 0.254 Saniyede 21 Sorgu ile Oluşturuldu