1- YAKINDOĞU
Yakındoğu Anadolu,İran,Mezopotamya ,Filistin,Arabistan ve Mısır'ı kapsayan bölgedir.

Bölgede yer alan başlıca devletler,İlhanlılar-Altınordu-Memlukler-Bizans'tır.
 

İlhanlılar ( 1256-1336) :

   

Hülagu han tarafından kurulmuş,İran,Irak,Azerbaycan'a egemen olmuştur.

   

Hülagu döneminde Anadolu Moğol hakimiyetine girmiş ve bağımlı olmuştur.Suriye ve Filistini alan ilhanlılar Mısır'adoğru yürürken Ayn-ı Calud savaşında ve Elbistan savaşlarında Memlukler tarafından yenilgiye uğratılmıştır.

   

 Gazan Mahmut Han zamanında islamiyeti kabul etmişlerdir.

   

Memluk ve Altınorda devletleriyle mücadeleleri devleti zayıflatmıştır.
 

Altınorda Devleti ( 1241-1502) :

   

Batu Han tarafından kuruldu.

   

 İslamiyet Berke han zamanında yayılmış,Özbek Han zamanında resmiyet kazanmıştır.

   

Timurla yapılan mücadele kaybedilmiştir.

   

 Altınorda devletinin Timur'a yenilerek zayıflaması Rusların işine yaramış,Ruslar giderek güçlenerek topraklarını genişletmeye başlamışlardır.
 

Memlukler (1250-1517) :

   

Aybek tarafından tarafından Mısır'da kuruldu.

   

Baybars zamanında Mustansır Mısır da Halife ilan edilmiştir.

   

*Amaç bütün islam dünyasını Memlukler etrafında toplamaktır. (Siyasal)

   

Memlukler, Moğollar ve Haçlılarla mücadele etmişlerdir.

   

Osmanlılar tarafından yıkıldılar.

   

* XIV.yy.başlarında Yakındoğu'nun en güçlü devletiydiler.
 

Bizans (395-1453) :

   

XIV.yy.başlarında topraklarının büyük bölümünü kaybetmiş durumdaydı.

   

İmparatorluğun ticari gelirleri Venedik ve Ceneviz'in eline geçmiş,

   

Ordu ve donanma gücü zayıflamış,

   

Anadolu ve Balkanlarda yerel vali niteliğindeki komutanlar (Tekfur) merkezi gücü dinlemiyorlardı.
 

 

Anadolu : XVI.yy.başlarında Anadolu'da şu devletler bulunmaktaydı;

   

İlhanlılar : Orta ve Doğu Anadolu'da

   

Anadolu Selçuklu Devleti : Moğollara bağımlı

   

 Trabzon Rum İmparatorluğu : Doğu Karadeniz

   

Bizans İmp. : Batı'da (Kocaeli yarımadası,Güney Marmara kıyıları,batı Anadolu'da bazı şehirler)

 

   

1243 Kösedağ Savaşından sonra ( İlhanlı-Anadolu Selçuklu Dev.arasında) özellikle uç bölgelerde Anadolu Selçuklu beylikleri kurulmuştu.
 

  *  Anadolu siyasi yönden parçalanmıştı.
 

2- AVRUPA

   

XIV.yy.başlarında Balkanlarda siyasal birlik yoktu.

   

Sırp,Macar,Bulgar krallıkları, Arnavut,Bosna,Hersek,Boğdan,Eflak ve Erdel beylikleri bulunmaktaydı.

   

* Devletler içinde en güçlü olanı Sırp Krallığıydı.

   

* Venedik ve Macarlar Katolikti. Ortodoks olan diğer Balkan Milletlerinin üzerinde baskıda bulunuyorlardı.

   

Balkanlarda siyasi birlik olmadığı gibi sosyal ve dinsel (Mezhepsel) birlikte bulunmamaktaydı.

OSMANLI DEVLETİ KURULURKEN
YAKIN DOĞU, ANADOLU ve BALKANLAR

XIV. YÜZYIL BAŞINDA,YAKIN DOĞU’NUN EN GÜÇLÜ DEVLETİ,
MEMLÛKLER İDİ.MEMLÛKLER, UZUN YILLAR MOĞOLLAR VE HAÇLILARLA SAVAŞARAK YAKIN DOĞU’NUN TÜMÜNE EGEMEN OLDULAR. MEMLÛKLAR, UZUN YILLAR BOYU GÜÇLERİNİ DEVAM ETTİRDİLER.ABBASÎ HALİFESİNİN MISIR’DA BULUNMASI, MEMLÛKLERE, İSLÂM DÜNYASINDA DİNÎ YÖNDEN ÜSTÜNLÜK SAĞLIYORDU.


XIV. yüzyıl başında Yakın Doğu, ekonomik yönden dünyanın en önemli bölgesi durumundaydı.Hindistan’dan başlayan ve Mısır ile Suriye limanlarında sona eren “ Baharat Yolu”, Memlûk topraklarından geçiyordu.Bu durum, Memlûklere ekonomik yönden büyük fayda sağlamaktaydı.

XIV. yüzyıl başlarında Anadolu’da şu devletler bulunuyordu:
a) Türkiye Selçukluları Devleti
b) İlhanlılar
c) Bizans İmparatorluğu
d) Trabzon Rum İmparatorluğu

Bu devletlerden Türkiye Selçukluları Devleti, 1243 Kösedağ Savaşı son-
rasında, İlhanlılara bağımlı hale gelmişti.XIV. yüzyılın başında Türkiye Selçuk-
luları Devleti, siyasi ve askerî gücünü tamamen kaybetmiş durumdaydı.Moğol-
ların önünden kaçan Türkmenler,sınır bölgelerinde toplanmıştı. 1308’de Sultan II. Mesut’un ölümüyle Türkiye Selçukluları Devleti sona erdi.İlhanlılar, bundan sonra Anadolu’yu genel valiler vasıtasıyla yönetmeye başladılar.İlhanlıların etkili olamadığı sınır bölgelerinde yaşayan Türkmenler,birçok Beylikler kurdu-
lar.1336’da İlhanlılar Devleti’nin sona ermesiyle Türkmen beylikleri bağımsız duruma geldiler. Bu beylikler bir süre sonra, Türkiye Selçuklular Devleti’nin yerini almak amacıyla aralarında mücadeleye başladılar.Başlangıçta en güçlü beylikler Karamanoğulları , Candaroğulları ve Germiyanoğulları idi.

Bizans İmparatorluğu, XIV. yüzyıl başında Anadolu’daki topraklarının çoğunu kaybetmişti. Daha çok Trakya, Marmara ve Kocaeli Yarımadasında var-
lığını sürdürmekteydi.Ekonomik durumu çok iyi olmayan Bizans’ın en önemli gelir kaynağı, Boğazlardan geçen Venedik ve Ceneviz ticaret gemilerinden aldığı vergilerdi.Trabzon Rum İmparatorluğu ise, bu yüzyılın başında İlhanlılara bağlı durumda bulunuyordu.
Bizans İmparatorluğu, XIV. yüzyılın başlarında Balkanlarda da kaybet-
mişti.İmparatorluk makamında devamlılık yoktu. Generaller, imparator olmak amacıyla sürekli isyan etmekteydiler.Şehir ve kasabaları yöneten tekfurlar, merkezî yönetimi dinlememekteydiler.Halk, tekfurların baskısından, vergilerin ağırlığından yakınıyorlardı.Anadolu’daki topraklarının önemli bir kısmını kaybetmiş olan Bizans İmparatorluğu’nun başkenti Konstantinopolis (İstanbul)-
in çevresi surlarla çevriliydi; bu yüzden şehrin ele geçirilmesi çok zordu.

XIV.yüzyılın başlarında Balkanlarda bulunan başlıca devletler şunlardı:
Bulgar Krallığı, Sırp Krallığı, Arnavut, Bosna, Hersek, Eflak ve Boğdan beylik-
leri.Bunların içinde en güçlü olanı, Sırp Krallığı idi.Balkanlarda, siyasî birlik olmadığı gibi, dinî birlikte yoktu. Bulgarlar, Sırplar, Ortodoks; Bosnalılar ve Hersekliler Bogomil mezhebine mensup; Macarlar, Ulahlar ve Hırvatlar Katolik idiler. Bu arada, Macarlar ve Venedikliler, Balkanları ele geçirme çabasında idi-
ler.Ancak, Katolik olmaları ve Ortodoks olan Balkan milletlerini Katolik olmaya zorlamaları, bölgede siyasî ve dinî çatışmalara neden olmaktaydı.