|
Sümerce ve Türkçe Arasındaki Benzerlikler
Atatürk'e ve Türk Tarih Tezi'ne göre; yazıyı icat eden millet olarak bilinen Sümerler Türk'tü ve Sümerce de Türkçe'ydi. Peki tarihsel veriler bu konuda ne diyor? Günümüzde bunun doğruluğu veya yanlışlığı hakkında neden hiçbir devlet siyaseti güdülmüyor. Vikipedi'de yayınlanan ufak bir araştırmayla sizleri de bu konuya davet ediyoruz.
Sümerce, Sümerlerin Güney Mezopotamya'da M.Ö. 4. binyıldan itibaren konuştukları dildir. Bilinen ilk yazılı dildir. M.Ö. 2000 yıllarında Akadca bölgede konuşma dili olarak Sümercenin yerini almış, Sümerce ise bilimsel ve dinsel bir dil olarak M.S. 1.yy'a kadar varlığını sürdürmüştür.
Osman Nedim Tuna
Sümerce ile Türki diller arasında tarihi bir ilgi bulunduğu iddiasını 168 kelime ve gerekli açıklamalarla destekleyen Osman Nedim Tuna 1962’de doktora için gittiği Amerika’da, bu konudaki çalışmalarını yoğunlaştırmış ve 1982’de çalışmalarını topladığı Sümer ve Türk Dillerinin Tarihî İlgisi ve Türk Dilinin Yaşı Meselesi adlı eseri, altı başlık altında toplanmıştır: 1. Giriş; 2. Sümerce Türkçe Ses Denklikleri ‘Kurallar’; 3. Malzemenin Tartışılması, Metod ve Yorum; 4. Sonuç; 5. Son Söz; 6. Kaynakça ve Kısaltmalar.[1]
Bilimadamlarının Sümerce ile ilgili düşünceleri
Hartmut Schmokel, Sümer dili konusunda şöyle demektedir:
Kelime yapısı bakımından Sümerce,heceli bir dildir.Bu tip bir dil Avrupa’da Fin-Uygur ve Asya’da da Türk dilleri tarafından temsil edilir.Genellikle tek heceli ve değişmez bir kökün,kendi başına anlamı olmayan eklerle kullanımından oluşur.Bu dilin bir diğer ayırt edici karakteri,aynı kelimenin çok anlamlı olmasıdır ki,örneğin Çin dilinde olduğu gibi,inişli-çıkışlı,ince ve kalın sonlama biçiminde vurgulama gerektirir.[2]
Leonard Woolley ise Sümer dili konusunda şöyle der:
(Mezopotamyaya) gelen sonuncu göçmenler Sümerler oldular.Bunlar yazılara ‘kara kafalar” diye aktarılan siyah saçlı bir halktı ve etimolojik bakımdan değilse bile,yapısı bakımından eski Turan türkçesine benzeyen heceli bir dil konuşuyorlardı. [3]
Louis Huot:
Bizim yazıları anlamaya başladığımızdan beri, MÖ. 2500 yılları boyunca yazılan sümercenin dil kökeni belirsizliğini korumaktadır. Daha 1869’ da, Fransız Jules Oppert, ne assurca ve ne de babilce olan bu tablet diline sümerce demişti. Fakat bu dilin bilimsel bakımdan varlığını temellendirmek ancak 1923 yılında Arno Poebel’in Sümer Gramerini yayınlamasıyla olmuştur. Bu dil,heceli bir dildir ve yapısal olarak diğer bir çoğuna (bu arada örneğin türkçeye ) benzemektedir. Fakat ses değeri,fonetik bakımdan,ölü veya yaşayan hiçbir benzeri yoktur.[4]
Sümerce ve Türkçe Arasındaki Benzerlikler
Sümerler,’yer’e ‘ki’,göğe ‘an’,rüzgara da ‘yil’ ;yer ve gökten oluşan evrene An-ki demişlerdir. Türkçe ve Moğolcada, yer, yir, kır, tan, yel, yil , tengri, tengere sözcükleri, Sümerlerle benzeş ses ve anlamda olmak üzere,günümüzde de yaşamaktadır.
Sümerlerin çivi yazılı metinleri birçok bilim adamı tarafından incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda ortaya çıkan şudur ki: Sümer sözcükleri, genel olarak Türk lehçelerinde kullanılan sözcüklere benzemektedir. Hatta bazı deyimler aynen tekrarlanmaktadır. Örnek olarak çibin, Sümercede "sinek" anlamına gelen bir kelimedir. Günümüz Türkçesinde unutulmaya başlayan cibindirik, cibinlik kelimesi sineklerden koruyucu perde anlamına gelmektedir.
Sümerce Karaçay Türkçesi Türkiye Türkçesi az az Az baba ata Baba (ata) gaba gabara Yünlü yelek daim dayım Doyum, doyma me men Ben mu Bu, ol Bu, o ne ne Ne Ru ur Vur Er er Er, asker Tu Tuv- Doğ- Tud tuvdu doğdu Ed öt geç Çar çarh çark guruvaş karavaş Kadın köle uş üç üç üd ot Od, ateş Uzuk uzun uzun Tuş tüş- in-, aşağı inmek Eşik Eşik Eşik ,kapı Aur avur ağır Jau Jav/cav Yağ Jen Jer/cer Yer Egeç egeç kızkardeş Or or Orak çalmak Kal kal- Kal- Kız kız Kız Kuş kuş Kuş Uat uvat- Ufala-, kır- Jarık Jarık/carık Aydınlık, ışık Jaz Jaz/caz- Yaz- Jün Jün/cün Yün Jol Jol/col Yol Jır Jır/cır Türkü, şarkı (Ir) Jarım Jarım/carım Yarım Çolpan Çolpan Sabah yıldızı Çibin çibin Sinek (cibin-lik) İrik İrk/irik 5 yaşındaki koç Kur kur Kur- koru koru Koru- küre küre Küre- Kadau kadav Sürme kilit Kan kan Kan San san Sayı ikki eki İki Buz buz Boz Üz üz Kopar Süz süz Süz Ez öz Öz, kendi Ör öl Öl ul ul Oğul
egarin-karın ekakaşa-kargaşa
-5000 yıllık Sümer-Türkmen bağları adlı kitaptan eş-üç u-on uş-u(eş-u, üç-on)-otuz ai-ay anşe-eşek ma-men,ben ze-sen e-ne - o-ol(üçüncü tekil şahıs) ge-gece gig-yig(hasta eski Türkçe) gal-galın(kalın), ulu e-eb, ev dingir-tengre,tangrı,tanrı giş-kişi dugu-doğmak dug,dıv-diz duru-durağan, kalıcı enlil,ıllıl-tanrı Enlile verilen sayı 50 eren-savaş adamı esag-oğlan uşak ga-kapak, sandık galga-kavga gı-kır gıgır-teker,tigir gıd-gitmek, uzaklaşmak ızı-ateş, sıcaklık kapkagak-kapkaçak kıa-kıyı kug,ku-kutsal kum-vurarak ezmek, ufalamak muş, uşan-kuş, uçan nammu,nam-nedir nıg,nı,nımu-ne par,pırıg-parlak şab-söz, buyruk(eski Türkçe sab) sa-sarı sııl,sıl-silmek,yok etmek uku-uyku ul-yıldız(ulduz eski Türkçe) zag-sağ taraf
Sümercede bugünkü çağdaş Türkiye Türkçesi ve çağdaş Azeri Türkçesinde bulunmayıp diğer orta Asya Türk dillerinde bulunan burundan n sesi vardır Sümer dilinde de Türkçe dillerinde de çift ünsüz ses kelimenin başında gelmez.traş-tıraş diye okunur. Sümer dilinin başında da f harfi ile başlayan sözük yoktur.bu daha sonra sami halkların etkisiyle ortaya çıkmıştır. Sümercede de Türkçede olduğu gibi hintavrupa dillerinin aksine kelimelerin cinsiyeti yoktur. Sümercede de zamirler ilgi eki geldiği zaman ge ekini alırlar mage-menki, benki, benimki zage-senki,seninki Sümer dillerinde kişi ekleri şahıs zamirlerinden meydana gelir.
mu, ma-im/ım/um/üm e-mu-ebim, evim addamu-atam
zu-ın, in ezu-evi
ni,bi-si,i amani-anası dingirbi-tanrısı addaani-atasının
Sümer dilinde de Türk dillerinde olduğu gibi kelimelrin kökü tek heceden, nadiren de iki heceden oluşur. Sümer dilinde de çokluk ekleri ene ve mes dir.Türkçede de buna yakın -en vardır.er+en(erler), ogul+an-oğlan(oğullar) Sümercede de Türkçede olduğu gibi ikileme vardır.mesela kur kur. Sümercede yöneliş eki ra dır.bazen r de düşer. amanura-anneme" Sümerlilerin dili bu özellikleriyle ve dil yapısı ile en çok ural-altay dillerine benzer, hintavrupa veya sami dillerine değil.
Kaynak:
turkcedunya.com/sumerce_v...i_benzerlikler
tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCmerce
|